Pierwszą linią omnibusową była prywatna linia Bertholda Pabsta. Została ona uruchomiona w 1901 roku i przebiegała od ul. Arkońskiej do Jeziora Głębokiego. Była to linia typowo rekreacyjna, mająca na celu dowóz mieszkańców na kąpielisko. Linie obsługiwało 5 małych autobusów, wyposażonych w silniki o mocy 8-10 KM, które pokonywały trasę o długości 5 km w 20 minut. Linia ta nie miała połączenia z siecią tramwajową, co z pewnością przyczyniło się do jej likwidacji w 1906 roku.
Pierwszą linię z prawdziwego zdarzenia oznaczoną R uruchomiono 6 grudnia 1928 roku z końcowego przystanku tramwajowego nr 1 na Lotnisku. Biegła ona do Dąbia i długość jej wynosiła 4,2 km, a bilet kosztował 30 Pfg. W maju 1929 roku przedłużono ją do Kijewa o 1,6 km.
Drugą linię poprowadzono też z Lotniska, przez Dąbie do Klęskowa i długość jej wynosiła 6,25 km.
18 czerwca 1929 roku uruchomiono następne dwie linie:
N - z Cmentarza Centralnego (końcówka linii tramwajowej nr 2) do Dołuj - 6,6 km.
U - z Toru Kolarskiego (końcówka linii tramwajowej nr 1) do Ueckermünde - 50,5 km.
26 lipca 1929 roku uroczyście otwarto linię P Gocław - Police.
Wśród zaproszonych na uroczystość gości byli: dyrektor Szczecińskiego Towarzystwa Tramwajowego - Klitzing, burmistrz Szczecina - Pick, burmistrz Polic - Banner, burmistrz Golęcina - Gahren, rajcy miejscy Szczecina i Polic oraz redaktor szczecińskiej gazety "Stettiner Abendpost" - Hulsenbeck.
Z końcowego przystanku tramwajowego nr 7 na Gocławiu pierwszy autobus odjeżdżał o godz. 7.30 i kursował z częstotliwością co 1,5 godziny. Końcowym przystankiem w Policach był Rynek. Długość trasy wynosiła 10,9 km, którą autobus pokonywał w ciągu 35 min, a bilet kosztował 80 fenigów (dzisiaj około 1,70 zł).
Pierwsze autobusy były firmy Daimler-Benz. Zabierały one 40 pasażerów, miały 22 miejsca siedzące i 18 stojących. Pomalowane były na kolor, jakim pomalowane były szczecińskie tramwaje, czyli jasnożółty.
![]() | ![]() |
Na początku lat trzydziestych zakupiono nowocześniejsze autobusy firm Daimler-Benz i Bussing-NAG. Pomalowane były już inaczej: od dołu do dolnego brzegu okien były jasnożółte, a od okien do dachu czarne. Wprowadzono również silniki Diesla.
W 1936 roku uruchomiono pierwszą miejską linię autobusową. Biegła ona z Niebuszewa przez Łękno (ul. Traugutta) na Pogodno. W ciągu następnych lat liczba miejskich linii wzrosła do 10.
W czasie II wojny światowej w 1942 roku, w czasie kryzysu paliwowego, zaczęto używać gazu drzewnego jako paliwa zastępczego. Żaden z takich wozów nie zachował się do naszych czasów. 25 kwietnia 1945 roku, kiedy został wydany rozkaz ewakuacji ludności cywilnej, autobusy służyły jako środek transportu (obok innych środków lokomocji jak: ciężarówki, furmanki czy rowery).
W zniszczonym w 45% mieście Niemcy nie pozostawili ani jednego nadającego się do eksploatacji pojazdu.
Brak sprawnych wozów sprawił, że w pierwszych latach główny nacisk kładziono na przywrócenie do życia trakcji tramwajowej, odsuwając plany przywrócenia połączeń autobusowych na - jak się wydawało wówczas - bardziej dogodny czas.
Moment taki nadszedł dopiero dwa lata po wojnie, kiedy to w warsztatach przy ul. Kolumba udało się odremontować odzyskany z demobilu autobus marki Bussing.
Dokładnie 4 kwietnia 1947 roku pięknie przystrojony pojazd wyjechał na trasę linii A, prowadzącą od pl. Kościuszki przez ulice: Sikorskiego, Ku Słońcu, Dworską i Krakowską, aż do kościoła na Gumieńcach. Głośnym trąbieniem oznajmiał powrót autobusów na ulice Szczecina. Uruchomienie pierwszej linii stało się bodźcem do dalszego działania. Pod koniec tegoż roku na linie o łącznej długości 10,2 km skierowano trzy autobusy, a w następnym - po liniach o długości 29 km jeździło już sześć wozów.
Początkowo tabor składał się wyłącznie z uratowanych od kasacji i wyremontowanych autobusów takich marek jak: Bussing, Leyland czy GMC. Pierwsza dostawa fabrycznie nowych pojazdów nastąpiła dopiero w 1950 roku. W ciągu 5 lat szczecińska komunikacja miejska otrzymała w sumie 45 nowych autobusów, w tym 30 Starów i 15 węgierskich Mavagów.
Dostawy nowych wozów umożliwiły uruchomienie kolejnych nowych połączeń. Dzięki temu w 1954 roku w mieście istniało już 8 linii autobusowych, a sieć połączeń dorównywała tej, jaka była przed wojną.
W 1955 roku zmieniono oznakowanie linii z literowych A - H na obowiązującą do dziś numerację od 51 wzwyż. Dwa lata później została uruchomiona pierwsza w Szczecinie pospieszna linia autobusowa, która połączyła centrum z Policami. Dostawy nowych wozów, wśród których znaczną część stanowiły Sany oraz czechosłowackie Skody-Karosy, pozwoliły na dalszy rozwój linii autobusowych (14), których łączna długość wrosła w 1961 roku do 117,6 km.
Od 26 sierpnia 1965 roku w wyniku zamknięcia ruchu tramwajowego na Prawobrzeże końcowe przystanki z Basenu Kaszubskiego zostały przesunięte na ul. Wielką (Wyszyńskiego). Sytuacja ta trwała aż do 1973 roku. Lecz po remoncie ul. Gdańskiej tylko część linii autobusowych została skierowana z powrotem na Basen Górniczy (na nową pętlę autobusowo-tramwajową).
W 1968 roku MPK uruchomiło pierwsze w Szczecinie linie mikrobusowe samochodami marki Nysa. Linia dzienna połączyła Wyspę Pucką z ul. Wielką (Wyszyńskiego), a linia nocna Śródmieście (ul. Wielka) z Dąbiem i Kluczem.
Lata 60. i 70. to okres swoistego panowania autobusów typu Jelcz 272 Mex, zwanych popularnie ogórkami, które razem z pierwszymi w Szczecinie pojazdami przegubowymi typu Jelcz AP021, były przez blisko 15 lat podstawowym rodzajem taboru w mieście. Odrestaurowany Jelcz 272 Mex (601) znajduje się obecnie na stanie Szczecińsko-Polickiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego.
Wspomnienia kierowcy z zajezdni Klonowica Lecha Stachurskiego z lat 70-tych można przeczytać tutaj.
W 1973 roku wprowadzono nowy system taryfowy: 1 grudnia zniesiono opłaty strefowe i wprowadzono jednolitą taryfę. Jedynie na liniach wybiegających poza teren miasta pozostawiono dotychczasowy system opłat, przy jednoczesnej zmianie numeracji linii podmiejskich: od 101 wzwyż.
Dużą inwestycją było zakończenie budowy w 1978 roku nowej stacji obsługi autobusów wraz z zajezdnią w Dąbiu.
Na lata 80. przypadł okres tworzenia wewnętrznej komunikacji w Policach. W 1985 roku oddano do użytku trzecią zajezdnię autobusową. Był to okres największego rozwoju sieci autobusowej. Liczba linii wzrosła bowiem do 40, a miejskimi autobusami można już było dojechać do większości podszczecińskich miejscowości. Na ulicach pojawiły się wówczas węgierskie przegubowe Ikarusy i polskie Jelcze-Berliety.
W 1991 roku uruchomiono trzy pierwsze linie pospieszne A, B i C z odległych osiedli: Bukowego, Słonecznego i Kasztanowego do centrum Szczecina. W następnych latach nastąpił dalszy rozwój pospiesznych linii autobusowych o linie C bis, D, E, F i G.
W 1995 roku zakupiono 40 nowych autobusów typu Volvo B10MA, które zaczynają wypierać wyeksploatowane już Ikarusy. 3 lata później dokupiono kolejne 40 wozów.
W 1997 roku z Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego zostało wydzielone Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, które jako spółka działa samodzielnie na terenie Polic i na trasach łączących Police ze Szczecinem.
W 1999 roku z MZK wydzielono kolejne dwie spółki autobusowe: Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dąbie" i Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Klonowica". Od tej chwili MZK stało się wyłącznie przewoźnikiem tramwajowym.
Stan dzisiejszy to:
Informacje na temat współczesnego taboru autobusowego można znaleźć na stronie "Współczesny tabor autobusowy".
SZCZECIN GALERIA HISTORYCZNA JAK TO SIĘ ZACZĘŁO TRAMWAJE KONNE TRAMWAJE ELEKTRYCZNE
Dział redaguje: Elżbieta Szczerska.